Home About
Loga e tau mena ne tutupu mai ha koe COVID-19, falu a mena kua unu ki mua e kelea.

Pacific Innovation Fund – Tupe Fakagahua he Faahi Fakaako Pasifika

Kua loga e tau puhala fakaako foou kua kitia ki ai, lagakina mai he gagao COVID-19, ne kua fakaaoga ai ke fakatumau e tau fakaholoaga fakaako.

Ke lagomatai atu e tau puhala foou nai, kua liu tuai fakaata ke tohi ole atu ke he Pacific Education Innovation Fund ma e tau 2021/22. Manako lahi ke he tau puhala fakaako foou ne lagomatai atu ke he moui olaola he tau fanau pihia foki mo e tau moui fakaako ne kua lauia ai hakoe gagao COVID-19. Putoia ai foki e tau fakaakoaga ne fakaaoga taha po ke ua e vagahau.

Kua kumikumi fakalahi atu a mautolu ke he tau puhala fakako foou, tau puhala kua lata tonu mo e ha tautolu a tau fanau fakako ke lagomatai atu ha ko e gagao COVID-19, pihia mo e:

  • tau puhala fakaako kua tu tonuhia ma e tau fanau Pasifika mo e ta magafaoa; mo e
  • talaga mo e fakaholo ki mua e tau koloa fakaako ke lata mo e tau fanau Pasifika; mo e
  • falu a fakaholoaga ke lata ma e tau moui olaola mo e tau moui fakaako

Tau fakaakoaga Pasifika ne fakaaoga taha mo e ua e vagahau

Ko e tau fakaakoaga pehe nai kua fakaaoga taha po ke ua e vagahau Pasifika ke muitua atu ke he tau fakaholoaga he faahi fakaako tama. Kehe mai mo e fakaholoaga fakaako ke he taha vagahau Pasifika.

Ma e Innovation Fund:

  • Ko e fakaakoaga ne fakaaoga ua e vagahau ki loto he poko aoga, kua pihia ka pehe kua fakaaoga e vagahau Pasifika ke he 50% ki luga he tau magaaho.
  • Ko e fakaakoaga ne fakaaoga taha e vagahau, kua pihia ka pehe taha ni e vagahau ne fakaaoga ke he 80% ki luga.
  • Ko e tau vagahau Pasifika ko e tau vagahau a ia mai he tau tupuna fakamua.

Kua manako e faahi fakaako tama ke kitia e matutakiaga atu he tau fakaakoaga pehe nai ke he Te Whariki mo e tau fakaakoaga he motu ko Niu Silani.

Falu a tau fakamaamaaga mo e tau pepa fakapuke to moua mai he

Tau fakatokatokaaga tupe (Tau tufatufaaga ma e tau matakavi)

Ke he tau 2021 kua maeke ia lautolu e tau tagata fakaako, tau aoga kehekehe, tau matakau kehekehe, tau pulotu kumikumi i Aotearoa katoa ke tohi ole atu ke moua mai falu a lagomataiaga tupe ke lagomatai atu e tau Akomena Pasifika mo e ha lautolu a tau moui fakaako po ke tau moui fakatagata hakoe lekua kua tupu mai hakoe gagao COVID-19. Ko e ua la e fakaholoaga tupe lagomatai: 

  1. Kua fakatoka mai $2.5 e miliona ke lata ia mo e tau fakaakoaga ne fakaaoga taha mo e ua e vagahau ki loto he tau aoga ikiiki pihia mo e tau aoga lalahi; po ke
  2. $3.5 e miliona ke lata ia ma e tau momoui olaola mo e tau puhala fakaako kua fakamatapatu ke he tau atu motu he Pasifika. 

To fakatoka mai $6 e miliona ke he tau tau oti to hoko atu ke he tau 2023.

Ko e tau veheveheaga he tau tupe lagomatai

Ha ha he tau fakatino na i kelekele e tau veheveheaga: 

Tau matakavi $3.5 e miliona ke lata mo e tau puhala fakaako kua kehe mo e foou $2.5 e miliona ke lata mo e fakaaogaaga he taha mo e ua e vagahau

Tai Tokerau

$32,270.00

$7,470.00

 

Auckland

$2,419,940.00

$2,250,000.00

Waikato

$134,100.00

$31,000.00

Bay of Plenty

$74,180.00

$17,170.00

 

Taranaki, Manawatu, Whanganui

$84,920.00

$19,660.00

 

Hawkes Bay, Tairāwhiti

$82,410.00

$19,075.00

 

Wellington

$366,790.00

$84,900.00

 

Nelson, Marlborough, West Coast

$34,710.00

$8,030.00

 

Canterbury, Chatham Islands

$188,600.00

$43,655.00

 

Otago Southland

$82,080.00

$19,000.00

 

 

 

 

  • Ko e muitua ni e tau veheveheaga tupe ke he tokologa he tau tagata Pasifika ne nonofo he tau matakai ia.
  • Lahi e tupe ke lata mo e tau fakaakoaga ne fakaaoga taha mo e ua e vagahau kua fakatoka ma ha Okalana. Ko e kakano ha kua tokoluga e numela he tagata Pasifika ne nonofo i Okalana.

Tau puipuiaga

Maeke ia koe ke tohi ole atu ka pehe ko koe e:

  • Matakau po ke tau hukui mai he tau aoga fakamahani, tau aoga lalahi po ke tau aoga pulotu. Putoia ai foki e:
    • Matakau he tau fanau fakaako mai he tau aoga lalahi, tau aoga pulotu po ke falu a tau matakau kehekehe
    • Matakau he tau mamatua ne fai matutakiaga ke he tau aoga ikiiki, tau aoga lalahi, tau aoga pulotu po ke falu a matakau kehekehe
    • Matakau ne fakahigoa ai ko e Kāhui Ako. Ko lautolu ia kua eke ai mo hukui ke he tau aoga kehekehe pihia ke he tau aoga pulotu
  • Tau matakau kehekehe, putoia ai foki e tau matakau mai he tau faahi Lotu kehekehe.
  • Tau pulotu kumikumi mo e tau faiaoga mai he tau aoga pulotu po ke tau aoga kumikumi.
    • Tau matakau fakaako mai ki fafo he fakatufono.
  • Kua lata e matakau haau ke fai puipuiaga mai he tau matafakatufono tohi.
  • Kua lata ia koe po ke taha mai he matakau ke 18 e tau tau ki luga.
  • Kua lata ia koe mo e tau tutaki he matakau ha mutolu kua tohia ai ko e tau tagata Niu Silani, po ke tau tagata kua maeke ke nonofo he motu nai.
  • Ko e ha mutolu a tau fakaholoaga kua lata ke fakagahua ai ki Niu Silani, mo e lagomatai atu e tau tagata Pasifika ke he lautolu a tau fakaakoaga.
  • Kua lata he tau fakaholoaga ha mutolu ke lagomatai atu ke he tau moui fakaako po ke tau moui olaola he tau fanau fakaako.
  • Ko e tau koloa oti ne kua talaga mai ha koe tau tupe lagomatai nai, kua lata ke fakaaoga he tau tagata Pasifika oti.
  • Nakai fai lekua fakamatafakatufono e matakau haau.

Ke he tau tupe kua fakatoka ke lata mo e tau fakaakoaga fakaaoga taha mo e ua e vagahau, to kitekite fakamakutu atu kia lautolu ne kua fai matutakiaga ke he tau aoga ikiiki po ke tau aoga lalahi ne fai fakaholoaga pehe nai.

Maeke he tau matakau ne fai po ke nakai fai matutakiaga ke he Ministry ke tohi atu e tau tohi ole lagomatai.

Ko lautolu e tau matakau ne moua e falu lagomatai tupe he 2020/2021 maeke ia lautolu ke tohi ole atu foki.

To hakahaka ai ha mutolu a tau gahua he laga kua mole ka fifili ai e tau tohi ole he laga nai. Kua lata ia mutolu ke tohia fakamakutu e tau fakamoleaga he tau tupe ne moua ai ka liu tohi ole atu he laga e.

Maeke ia koe ke tohi atu loga e tau tohi ole.

Maeke ia mutolu ke tohi ole lagomatai ke he loga e tau tohi ole ke he, taha ni e mata -gahua ka taute ka e kehekehe e tau tohi ke taatu ke he tau maaga lalahi.

Maeke ia koe ke liu tohi ole atu ke matutaki po ke fakaholo ki mua e tau fakaholoaga ne kua fita he fakagahua. Kua lata ia mutolu ke tohia fakamakutu e tau fakamoleaga he tau tupe ne moua ai ka liu tohi ole atu he laga e.

To nakai maeke e Innovation Fund to fakatupe e tau mena pehe nai:

  • Tau fakaakoaga he tau aoga ikiiki, tau aoga lalahi mo e tau aoga pulotu ne kua fita he fakatupe he fakatufono
  • Tau faga gahua kehekehe ne maeke ai ke moua mai falu a tupe ma e matakau
  • Tau fakaholoaga ki fafo i Niu Silani, putoia ai foki a Niue, Cook Island mo Tokelau
  • Talaga he tau koloa po ke fakatau he tau koloa lalahi
    • Tau koloa fakaaoga, ka e maeke e faahi fakaako tama ke foaki atu e tau koloa tuga e tau komopiuta ke fakaoga he falu a magaaho.
  • Tau fenoga ke he tau motu kehe.

Tau fifiliaga

To fifili e tau tohi ole muitua atu ke he tau mena nai:

  • Fai kitiaaga ke he falu a mena kua taute ke lagomatai atu e tau fanau fakaako ha koe gagao COVID-19
  • Ko e heigoa e tau hikihikiaga ka kitia ke he tau fakaakoaga he tau fanau Pasifika
  • Kua kitia e maeke ia mutolu ke fakagahua e fakaholoaga kua fakatoka
  • Ko e fatifatiaga tupe kua kitia loga e tau mena mitaki ka moua mai

Kua manako a mautolu ke iloa ko e lagomatai fefe ka moua he tau fanau fakaako mo e tau magafaoa:

Pehe

  • Fakagahua e tau puhala fakaako foou mo ke he ke lagomatai atu ke he tau moui fakaako pihia mo e tau moui olaola. Ko e tau puhala fakaako foou po ke kehekehe kua fakaaoga ai ke lata mo e tau moui fakaako he ha tautolu a tau tagata

PO KE

Fakagahua e tau puhala fakaako foou ne fakaaoga ke he taha po ke ua e vahagau Pasifika hakoe lalafiaga he Faahi Fakaakotaui at uke he gagao COVID-19

Kua manako a mautolu ke iloa:

  • Ko e heigoa e tau mena kua kehe mai he ha mutolu a fakaholoaga
  • Ko e lagomatai fefe e mutolu e tau manako fakaako he tau fanau ne kua lauia ai ha ko e gagao COVID-19
  • To matutaki fefe a mutolu ke he tau tagata Pasifika mo e tau magafaoa, mo e ko e heigoa falu a mena ka hikihiki fano
  • Ko e heigoa ha mutolu ka taute ke fakagahua ha mutolu a fakaholoaga
  • Ko e heigoa e tau koloa ka fakaaoga, mo e to fai mitaki nakai ka moua mai

Tau kitekiteaga mo e tau hokotaki

To moua mai e tau hokotaki hagaao ia ke he tuaga he fakaholoaga ha mutolu. To foaki atu foki falu a lagomatai hagaao ia ke he tau puhala tohi hokotaki kia lautolu ne kua kautu e tau tohi ole.

Additional Information